|
|
ANTROPOLOGIJA
Etnologija i kulturna antropologija
Etnologija uspoređuje različita svjetska društva i kulture nastojeći napraviti teoretsku sintezu. Prakticira se zajedno s etnografijom, koja popisuje njihove različite osobine. Etnologija se zasniva na današnjim društvima. Tu spada i etnolingvistika, usporedno proučavanje živih jezika i njihove primjene u društvu.
STRANICA U IZRADI
HVALA NA RAZUMIJEVANJU!
|
Carleton Stevens Coon
Carleton Stevens Coon (23.6.1904. - 3.6.1981.) bio je američki antropolog i profesor na Sveučilištu Pennsylvania. Najpoznatiji je po svojim znanstvenim rasističkim teorijama o paralelnoj evoluciji ljudskih rasa, koje su bile naveliko osporavane za njegova života, a moderna ih znanost smatra pseudoznanstvenima. Znanstveni rasizam, koji se ponekad naziva i biološki rasizam, je pseudoznanstveno uvjerenje da postoje empirijski dokazi koji podržavaju ili opravdavaju rasizam (rasna diskriminacija), rasnu inferiornost ili rasnu superiornost. Rođen u Wakefieldu, Massachusetts, Coon se zainteresirao za antropologiju nakon što je pohađao predavanja Earnesta Hootona na Sveučilištu Harvard. Doktorirao je 1928. na temelju etnografske studije Rif Berbera iz Maroka. Vrativši se na Harvard kao predavač, nastavio je terenski rad na Balkanu, Sjevernoj Africi i Bliskom istoku. Coonov rani rad u fizičkoj antropologiji, poput The Races of Europe (1939.), bio je tipičan za svoje vrijeme. Opisao je različite rasne 'tipove' koji su navodno prisutni u ljudskoj populaciji, ali je odbacio konkretnu definiciju 'rase' i nije pokušao objasniti kako su ti tipovi nastali. PRILOG: Fotografije muškaraca iz sjeverne Albanije koje je snimio Coon 1929. i objavio u djelu "The Mountains of Giants" (1950.). Ovaj "deskriptivni" pristup bio je tipičan za Coonov rad u fizičkoj antropologiji prije Drugog svjetskog rata. |
      |
Duhovna kultura
|
Alahovi hrišćani na Balkanu - Kvadratura kruga
Autor: RTS Kvadratura kruga - Zvanični kanal Datum objave: 21.3.2026. Opis. Alahovi hrišćani ili kriptohrišćani, do danas su jedino opstali u Albaniji, u delovima Turske i Kosova i Metohije. Fenomen dvoverstva koji se prvi put javlja u vreme Osmanlija, bio je prisutan na celom Balkanu, u svim zemljama koje su osvojili Turci, počev od Grčke, Kipra i Makedonije, preko Bugarske, Srbije, Bosne i Hercegovine do Crne Gore i Albanije. Da bi sačuvali svoje porodice od turskog zuluma i da bi sebi obezbedili određena prava i privilegije mnogi hrišćani sa Balkana su primali islam. Deo njih je javno išao u džamiju i klanjao pet puta dnevno, a tajno se u kući krstio i držao ikonu sveca kojeg je slavio pre primanja islama. Kriptohrišćani su na Kipru, svoju mušku decu pre sunećenja tajno krštavali i davali im dva imena; jedno muslimansko, drugo hrišćansko, jedno javno, drugo tajno. Sama reč kriptohrišćanin znači skriveni ili tajni hrišćanin. Alahovi hrišćani su nazivani različitim imenima u svim zemljama u kojima ih je bilo, a u suštini ta imena su imala isto značenje. U Albaniji su ih zvali Ljarmani, što u prevodu znači šareni. U Grčkoj su nazivani Valahidi, a u Egejskoj Makedoniji Palahidi. Na Kipru su iz nazivali stavrioti ili Lenovamnaki, što bi u bukvalnom prevodu značilo; pola lan, pola pamuk. U Crnoj Gori, u Vasojevićima za kriptohrišćane se koriistio izraz Karma kariišik, što je označavalo mešavinu vera. Neki od potomaka tih kriptohrišćana iz Vasojevića i danas nose prezimena Karišić i Karišik. Kako su prolazili oni kriptohrišćani koje su Osmanlije otkrile da nisu do kraja odane svojoj novoj veri, kakav je odnos prema njima imala katolička, a kakva pravoslavna crkva, i zašto su mnogi hrišćani birali bektašizam kao lakši i prelazni oblik ka islamu, saznaćete u novom izdanju Kvadrature kruga. Urednik emisije Branko Stanković autor je 18 dokumentarnih filmova i dve drame koje su ekranizovane na RTS-u, a i mnoštva dokumentarnih emisija, koje su, kao i filmovi, nagrađivane na domaćim i međunarodnim festivalima. |
IZVORI I LITERATURA
-
