|
|
UvodRugova (albanski: Rugova ili Rugovë; ponekad i Rugovo) je planinska regija smještena sjeverozapadno od grada Peći (alb. Peja) na Kosovu, u gornjem i srednjem slijevu Pećke Bistrice (alb. Lumbardhi i Pejës, Bistrica e Pejës), otvorena dolinom Bistrice prema Metohijskoj zavali (alb. Rrafshi i Dukagjinit). Duga je oko 20 km, široka oko 10 km, a prostrana oko 200 km². Njena prosječna nadmorska visina kreće se oko 1500 m, dok visina okolnih planina prelazi 2400 m. Najviši vrh Rugove je Guri i Kuq u Ljumbardskim planinama. Hajla je visoka 2403 m, a Maja e Vjelakut je vrh visok 2014 m. Geološku građu Rugova čine paleozojske stijene i trijaski vapnenci, poglavito dolomitski. Osim krških oblika, reljef tvore i erozivni i fluvioglacíjalni oblici. Rugova je bogata mnogim elementima reljefa kao što su špilje, slapovi, ledenjačka jezera, visoki vrhovi i tuneli. Klima je planinsko-alpska. Polovina površine je pod šumama (pretežno četinarskim), a ostalo su pašnjaci, livade i goleti. Osnovno zanimanje stanovništva je bilo stočarstvo, a od početka 21. stoljeća razvija se znatnije turizam i ugostiteljstvo. Stanovnici su Albanci, porijeklom od Klimenta najvećeg malisorskog plemena u Prokletijama. Tradicionalne kuće su od drveta, uz koje su katkad i staje za stoku. Rugova je naseljena s 13 malih sela. Srednja visina naseljenosti je oko 1200 m, a najviša naselja dopiru do 1600 m. Dolinom Pećke Bistrice izgradena je 1926. cesta koja je preko Čakora spojila Rrafshi i Dukagjinit / Metohiju i gornje Polimlje u Crnoj Gori.
Zaštita prirode. Parlament Kosova je dijelove regije 2013. godine proglasio nacionalnim parkom "Bjeshket e Nemuna". Turizam. Regija je pogodna za planinarenje, skijanje, planinarenje, paraglajding i izlete. Godine 2013. Peć je osvojio nagradu "Tourism for Tomorrow" za projekt "Peaks of the Balkans" (Vrhovi Balkana). IZVOR Rugova. Wikipedija (en) ENGLISH SUMMARY: Rugova
- Ime-
|
ŠTO VRIJEDI VIDJETI I POSJETITI: Oglašavajte ovdje:
|
GEOGRAFIJA / ZEMLJOPIS
Pogled s vrha Hajle na Rugovski kraj i Prokletije (na horizontu)
Pogled s vrha Hajle na Rugovski kraj i Koprivnik (lijevo) i Žuti kamen (Guri Kuq, desno)
|
PRIRODA
|
STANOVNIŠTVO I NASELJA
Trinaest rugovskih sela
Narodna baština
Tradicionalne aktivnosti
Zajuživanje
Iako su se odvijala u prošlosti, masovna stočarska spuštanja sa ovcama u pravcu sjever—jug (spuštanja dinarskih stočara u jadransko primorje) prestala su, i rijetko koji stočar iz npr. sjeverne Hercegovine daje svoje ovce na ispašu u Huminu. Ova su kretanja poznata pod imenom zajuživanje.
No, još je češće se uz pojam zajuživanje vezalo poznato oboljenje ovaca, koje Ježić, Janjatović, Milin i drugi drže za posljedicu neuspjele aklimatizacije, a neki za trovanje preko krpelja (ledenica). Pored Hercegovine i Dalmacije pojava »zajuživanja« poznata je i u Crnoj Gori. U Nikšićkom srezu, naprimjer, stočari koji žive stalno u višim položajima (Banjani) ne dozvoljavaju da im ovce silaze u niže predjele zbog zajuživanja. Oni tu pojavu, kao i stočari bilećskog sreza vežu sa nekom travom, od koje ovca »oleđavi«. Lutovac saopštava, da su kod Rugovaca, koji su tjerali ovce u Jadransko primorje, one stradale od raznih bolesti, a najviše od »tečajnice« — kisele trave, koja je izazivala pomor čitavih stada.
IZVOR ZDANOVSKI, Nikola: Stočarska kretanja. Radovi Šumarskog Fakulteta Univerziteta u Sarajevu 3 (4-5):117-43. Sarajevo, 1954. (PDF)
Iako su se odvijala u prošlosti, masovna stočarska spuštanja sa ovcama u pravcu sjever—jug (spuštanja dinarskih stočara u jadransko primorje) prestala su, i rijetko koji stočar iz npr. sjeverne Hercegovine daje svoje ovce na ispašu u Huminu. Ova su kretanja poznata pod imenom zajuživanje.
No, još je češće se uz pojam zajuživanje vezalo poznato oboljenje ovaca, koje Ježić, Janjatović, Milin i drugi drže za posljedicu neuspjele aklimatizacije, a neki za trovanje preko krpelja (ledenica). Pored Hercegovine i Dalmacije pojava »zajuživanja« poznata je i u Crnoj Gori. U Nikšićkom srezu, naprimjer, stočari koji žive stalno u višim položajima (Banjani) ne dozvoljavaju da im ovce silaze u niže predjele zbog zajuživanja. Oni tu pojavu, kao i stočari bilećskog sreza vežu sa nekom travom, od koje ovca »oleđavi«. Lutovac saopštava, da su kod Rugovaca, koji su tjerali ovce u Jadransko primorje, one stradale od raznih bolesti, a najviše od »tečajnice« — kisele trave, koja je izazivala pomor čitavih stada.
IZVOR ZDANOVSKI, Nikola: Stočarska kretanja. Radovi Šumarskog Fakulteta Univerziteta u Sarajevu 3 (4-5):117-43. Sarajevo, 1954. (PDF)
Folklor
Izvorni naziv fotografije: Pastir iz Rugova, kraj Peći (Metohija)
Autor: Mladen Grčević (Folklor naroda Jugoslavije. Zagreb, 1963.) |
Pse burrat nga Rugova njihen për fizikun e tyre shtatëlartë?
Autor: RTV Dukagjini Datum objave: 13.11.2020. Opis. Te gjitha te drejtat jane te rezervuara per RTV Dukagjini dhe mbrohen nga Onair Media. --- Per me shume na ndiqni ne: Facebook / tvdukagjiniofficial Instagram / dukagjinirtv GjirafaVideo https://video.gjirafa.com/dukagjini Website http://www.dukagjini.com/ 
Zurlaš iz Malog Štupelja, kraj Peći (Metohija)
Autor: Tošo Dabac (Folklor naroda Jugoslavije. Zagreb, 1963.) |
|
Ansambli - Vallja e Rugoves Albanian Folk Dance 1
Autor: ILIR Datum objave: 27.11.2007. Opis. Ansambli - Vallja e Rugoves 1 Albanian Folk Dance and Music from Rugova, Kosova |
Ansambli - Vallja e Rugoves Albanian Folk Dance 2
Autor: ILIR Datum objave: 26.11.2007. Opis. Ansambli - Vallja e Rugoves 2 Albanian Folk Dance and Music from Rugova, Kosova |
Lojrat Tradicionale Rugova 2023
Autor: RTV Fontana Datum objave: 9.10.2023. Opis. / radiofontana.org / rtvfontana https://radiofontana.org |
Priče o kraju i iz kraja
|
JETOJ KU LINDA - Banori që jeton i vetëm në bjeshkët e Rugovës | @teve1
Autor: TËVË 1 Datum objave: 15.11.2025. Opis. Facebook: https://www.fb.com/teve1.official Instagram: / teve.official YouTube: / @teve1 © 2025 TËVË1 |
Europe's Hidden Alps 🇽🇰 | Rugova Mountains - Kosovo
Autor: strefi Datum objave: 14.6.2026. Opis. SUPPORT MY CHANNEL: https://buymeacoffee.com/strefi Join me as I explore the breathtaking Rugova Mountains, one of Kosovo's most beautiful and underrated destinations. From dramatic mountain landscapes and lush green valleys to incredible viewpoints and local villages, Rugova is a place that deserves a spot on every traveler's bucket list. Located just outside the city of Peja (Peć), Rugova offers some of the most stunning scenery in the Balkans and is often called the hidden Alps of Europe. Whether you're into hiking, nature, adventure, or simply discovering new places, this region will leave you amazed. 📍 Location: Rugova Mountains, Peja, Kosovo Shot with: iPhone 17 pro mac & dji mini 5 pro 🇽🇰 Discovering the beauty of Kosovo, one adventure at a time. If you enjoyed the video, don't forget to: Like Comment Subscribe for more travel and adventure content 📱 Follow me on: Instagram: / istrefmr |
Rugovska klisura / Gryka e Rugovës
|
Peja, Rugova Canyon | Kosovo | nov 2022
Autor: ALEX BERMAN Datum ojbave: 15.1.2023. Opis. 25 km of length and a depth up to 1,000 meters - Rugova is considered to be one of Europe's longest and deepest canyons. |
Alone in Kosovos's Wild Mountains: Rugova Canyon🇽🇰
Autor: Tristan DeWet Datum objave: 8.6.2023. Opis. Feel free to support me on patreon to receive postcards from Around The World: / tristandewet SUBSCRIBE HERE: https://www.youtube.com/channel/UCmY5... FIND ME ON INSTAGRAM: / tristandewet Make sure to hit the 🔔 notifications bell 🔔 and never miss an Adventure |
Shtupeq
Zatravljena Qafa e Broqit kod mahale Laze iznad Velikog Štupelja (Shtupeq i Madh)
|
Festa e qethjes së deleve në fshatin Shtupeq të bjeshkëve të Rugovës
Autor: Landwirt.com International Datum objave: 26.8.2021. Opis. Dita e qethjes së deleve e organizuar nga fermeri Tahir Lajçi për kopenë e tij prej 250 krerë të deleve në fshatin Shtupeq i vogël në bjeshkët e Rugovës në komunën e Pejës. Prijevod: Festival šišanja ovaca u selu Shtupeq u planinama Rugove. Dan šišanja ovaca organizira farmer Tahir Lajçi za svoje stado od 250 ovaca u malom selu Shtupeq u planinama Rugova u općini Peć. |
Boga (Boga e Rugovës)
|
Boga e Rugovës, mrekullia e trojeve shqiptare në Kosovë - Fshatrat e Shqipërisë
Autor: Top Channel Albania Datum objave: 7.11.2020. Opis. Natyra është treguar shumë bujare në Kosovën Perëndimore. Në mesin e Alpeve Dardane siç i quajnë banorët, gjendet një fshat turistik që quhet Bogë, në rajonin e Rugovës e cila ka nxjerrë jo pak njerëz të shquar nga politika, arti dhe letërsia. Ajo që takon këtu veç madhështisë së natyrës është dhe ndjenja e fortë patriotike e banorëve, të cilët duket se e kanë mbrojtur brezash vendin që ka kaluar jo pak beteja. Ky dokumentar i "Fshatrave të Shqipërisë" nga Ilnisa Agolli, rrëfen se çfarë duhet njohur, çfarë duhet parë dhe ku duhet shkuar. |
|
Bogë-Rugovë Dardani
Autor: Albania&Dardania Datum objave: 23.10.2025. Opis. The mountain of Rugova in Dardania |
Shkreli i Rugoves
|
Fshati Shkrel, aty ku jeton banori më i vjetër i Rugovës
Autor: RTV Dukagjini Datum objave: 17.8.2022. Opis: Fshati Shkrel, aty ku jeton banori më i vjetër i Rugovës Për më shumë na ndiqni në: Facebook https://bit.ly/3zysasi Instagram https://bit.ly/32SjIIG GjirafaVideo https://bit.ly/3zD3Llf Website https://www.dukagjini.com/ Prujevod: Selo Shkrel, u kojem živi najstariji stanovnik Rugove |
Shkreli i Rugovës, panorama që po zhvillohet çdo ditë
Autor: ATV Datum objave: 10.12.2023. Opis. Did you subscribe to ATV's Official channel? https://www.youtube.com/@ATVofficialc... Turn on the to be notified for all the new videos. Për më shumë informacione vizitoni faqen tonë web https://atvlive.tv Follow ATV on Facebook: / atvks Follow ATV on Instagram: / atvlive.tv Publisher: Onair Media - https://smarturl.it/Onair.Media |
Dugaivë
|
Droni mbi Rugovë - Fshati Dugaivë pj.3/4 (9.4.2025) 4K
Autor: Atdhe Mujaj Datum objave: 3.7.2025. Opis. Pamje me dron të fshatit Dugaivë dhe fshatrave përreth, të incizuara më 9 prill 2025. Incizoi dhe përpunoi: Atdhe Mujaj Droni: DJI Air 3S |
Droni mbi Rugovë - Fshati Dugaivë pj.4/4 (9.4.2025) 4K
Autor: Atdhe Mujaj Datum objave: 4.7.2025. Opis. Pamje me dron të fshatit Dugaivë dhe fshatrave përreth, të incizuara më 9 prill 2025. Incizoi dhe përpunoi: Atdhe Mujaj Droni: DJI Air 3S |
Vranovc / Vranovac
Naslovna fotografija
Pogled s vrha Hajle na stanove naselja Vranovac (alb. Vranovc) |
|
Rugova
Podi i Jakupit je slikovita visoravan, sjeverozapadno od Crnog vrha, s koje se pružaju odlični pogledi na okolne planine. Na njoj se nalazi zaselak Sheja podi Jakupit, do kojega vodi asfaltirana cesta. Mjesto je često ishodište za planinarsko-pješačke ture prema Hajli i Štedimu. |
IZVORI I LITERATURA
BARJAKTAREVIĆ M.: Rugova. Srpski etnografski zbornik knj. LXXIV. Beograd, 1960.
ÇAVOLLI, R.: Rugova – Kontribut diferencimit regjional gjeografik. Buletini i FSHMN, 5, Prishtina, 1980. pp. 209–224.
EJUPI, Arsim; LUSHAJ, Shkumbin; SHEMSEDIN, Edon: Regional Identity of Rugova Region in Kosovo. Dela. 2024. str. 121-142. (PDF)
ÇAVOLLI, R.: Rugova – Kontribut diferencimit regjional gjeografik. Buletini i FSHMN, 5, Prishtina, 1980. pp. 209–224.
EJUPI, Arsim; LUSHAJ, Shkumbin; SHEMSEDIN, Edon: Regional Identity of Rugova Region in Kosovo. Dela. 2024. str. 121-142. (PDF)
- Sažetak. This article explores the complexity of regional identity in the context of the Rugova region of Kosovo, examining how historical, cultural, geographical and social factors shape people’s feelings and connections to their place of origin. Through a mixed-method the research explores the formation and evolution of regional identity over time. Findings reveal a strong sense of belonging to the Rugova community, transcending geographical boundaries and generational shifts. The analysis proves also the significance of cultural heritage, traditions, and geographical features in fostering regional identity, while also highlighting concerns about the impact of modernization and globalization on the preservation of traditions. Ultimately, the study elucidates the complex interplay between individual experiences, societal changes, and external influences in shaping regional identity dynamics, offering insights into the multifaceted nature of identity construction and preservation in the Rugova region.
